Nhà ở xã hội TP.HCM: Chỉ tiêu 181.000 căn, quỹ đất bổ sung 1.000 ha
Theo Nghị quyết 303/NQ-CP ngày 30/9/2026, TP.HCM được giao phát triển hơn 181.000 căn nhà ở xã hội và nhà cho thuê trong giai đoạn 2026–2030, chỉ tiêu lớn nhất cả nước. Để đáp ứng, thành phố đang rà soát 191 khu đất với tổng diện tích khoảng 740 ha và định hướng bổ sung thêm khoảng 1.000 ha đến năm 2040.
Chỉ tiêu phân theo từng năm
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, tổng chỉ tiêu được chia thành hai nhóm: 129.257 căn nhà ở xã hội để bán hoặc cho thuê mua, và 52.000 căn nhà cho thuê. Riêng giai đoạn 2028–2030, thành phố phải hoàn thành 45.000 căn nhà cho thuê, tức gần 87% chỉ tiêu của phân khúc này dồn vào ba năm cuối.
| Năm | Chỉ tiêu nhà ở xã hội (căn) |
|---|---|
| 2026 | 9.000 |
| 2027 | 57.657 |
| 2028–2030 | 38.200 mỗi năm |
Để so sánh, trong giai đoạn 2021–2025, toàn địa bàn sau hợp nhất (gồm TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa–Vũng Tàu cũ) hoàn thành khoảng 17.900 căn. Trên phạm vi cả nước, Nghị quyết 303 giao các địa phương gần 900.000 căn nhà ở xã hội và nhà cho thuê trong 5 năm; TP.HCM đứng đầu, tiếp theo là Hà Nội với 84.000 căn.
Tiến độ thực tế năm 2026
Trong khoảng 4 tháng gần đây, số dự án nhà ở xã hội đang thi công trên địa bàn tăng từ 12 lên 25, quy mô tương ứng từ khoảng 10.700 lên 22.900 căn. Số căn hoàn thành tăng từ 580 (cuối tháng 5) lên 2.283 căn, thuộc ba dự án: Khu chung cư nhà ở xã hội Thạnh Tân, khu nhà ở lực lượng vũ trang Công an nhân dân và khu tái định cư Vĩnh Lộc B.
Từ đầu năm, thành phố đã khởi công 13 dự án với khoảng 14.000 căn. Mục tiêu đến hết năm 2026 là 13 dự án hoàn thành với khoảng 9.000 căn, nghĩa là quý IV phải hoàn thành thêm hơn 6.700 căn. Ngoài ra, 17 dự án với khoảng 18.000 căn dự kiến xây xong phần móng trở lên để xem xét điều kiện mở đăng ký mua.
Quỹ đất: 740 ha hiện hữu, mục tiêu 1.740 ha
Quỹ đất nhà ở xã hội hiện có được phân bổ như sau:
- TP.HCM cũ: 100 khu đất, khoảng 412,5 ha;
- Bình Dương cũ: 59 khu đất, khoảng 184,09 ha;
- Bà Rịa–Vũng Tàu cũ: 32 khu đất, khoảng 143,61 ha.
Thành phố định hướng bổ sung khoảng 1.000 ha đến năm 2040, thông qua rà soát đất do Nhà nước quản lý và chuyển đổi các khu công nghiệp, nhà xưởng sử dụng kém hiệu quả. Nếu thực hiện được, tổng quỹ đất sẽ đạt khoảng 1.740 ha – mức mà Sở Xây dựng đánh giá là đủ cho mục tiêu đề ra.
Nhà cho thuê: bài toán khó nhất
Với 52.000 căn nhà cho thuê, kế hoạch phân bổ gồm: Quỹ Phát triển nhà ở TP.HCM đảm nhận 25.000 căn; chương trình của Tổng Liên đoàn Lao động và Liên đoàn Lao động thành phố khoảng 10.000 căn; Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp khoảng 10.000 căn lưu trú cho công nhân.
Đây là phân khúc khó thu hút vốn vì đòi hỏi đầu tư lớn, thời gian hoàn vốn dài. Sở Xây dựng đang soạn dự thảo nghị quyết về ưu đãi, trong đó định hướng hỗ trợ nhà cho thuê ở mức cao hơn nhà để bán.
Cơ chế hỗ trợ đang được triển khai
Một số công cụ đã và đang được áp dụng:
- UBND TP.HCM yêu cầu cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho dự án nhà ở xã hội so với quy định hiện hành;
- Hỗ trợ lãi suất tối đa 200 tỷ đồng mỗi dự án thông qua Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước TP.HCM, thời gian tối đa 7 năm;
- Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ 1/10 cho phép UBND thành phố chỉ định chủ đầu tư trên một số quỹ đất phù hợp quy hoạch, và trao HĐND thành phố quyền ban hành ưu đãi riêng.
Dù vậy, lợi nhuận định mức của nhà ở xã hội để bán vẫn bị giới hạn không quá 10% tổng chi phí đầu tư, mức được đánh giá là chưa đủ hấp dẫn doanh nghiệp.
Nhận định
Khoảng cách giữa con số 2.283 căn đã hoàn thành và chỉ tiêu hơn 181.000 căn cho thấy quy mô thách thức rất lớn. Năm 2027 với gần 58.000 căn sẽ là phép thử thực sự về khả năng giải phóng mặt bằng, thủ tục và huy động vốn.
Đối với người có nhu cầu mua nhà ở xã hội, nguồn cung dự kiến sẽ tăng dần trong các năm tới, nhưng thời điểm mở bán của từng dự án phụ thuộc vào tiến độ thực tế. Người mua cần đáp ứng đủ điều kiện về đối tượng, nhà ở và thu nhập. Cơ quan quản lý khuyến cáo chỉ theo dõi thông tin dự án, giá bán và thời gian nhận hồ sơ trên kênh chính thức của Sở Xây dựng hoặc chủ đầu tư, và không tin các dịch vụ hứa hẹn “bao đậu” hồ sơ. Với thị trường nhà ở thương mại, nguồn cung nhà ở xã hội lớn hơn có thể tạo thêm lựa chọn cho nhóm thu nhập trung bình, nhưng tác động cụ thể còn phụ thuộc vào tiến độ triển khai.
